बदल न स्विकारल्याचा फटका ; YAHOO चे दिवाळे ज्वलंत उदाहरण

 

    

       काळानुसार आपण वागलो नाही तर आपणच कालबाहय ठरतो. जो काळाची पाऊले ओळखून स्वत:त बदल करतो तो पुढे जातो आणि जो या बदलाकडे पाठ फिरवतो त्याला काळचं पाठी मागे सारतो, याचं उत्तम उदारण म्हणजे जगप्रसिध्द YAHOO ही मेलींग  कंपनी. याचं जोडीला मोबाईल क्षेत्रात NOKIA तर कॅमेरामध्ये KODAK. एकेकाळी आप-आपल्या क्षेत्रात शिखरावर असणा-या या कंपन्यांचे आज दिवाळे निघाले आहेत. एक नजर बदलांना पाठ दाखवणा-या या मातब्बर कंपन्यांच्या संक्षिप्त स्थितीवर.

            YAHOO मेलींग कंपनीची स्थापना १९९४ ची. तुमच्या माझ्या सारख्यांचा  पहिला मेल  बहुदा Yahoo.in अथवा yahoo.com असाचं असायचा. याहून या कंपनीची लोकप्रियता आपल्या लक्षात येईल. आज मात्र yahoo चा मेल आहे पण, त्याकडे आपण बघत नाही. आणि आपणा बहुतेकांचा मेल हा gmail.com असतो. गम्मत अशी की, ज्या  Google ने आपल्याला विकत घ्यावे अशी विनवनी Yahoo ला केली होती ती गुगल, बदलांचा स्वीकार करून यशो शिखरावर गेली. अन बदलाला पाठ दाखविल्यामुळे आणि योग्य नेतृत्व न मिळाल्यामुळे Yahoo इतिहास जमा व्हायला निघाली. ज्या Yahoo कडे  Google आणि  Facebook आपणास विकत घ्या अशी विनवनी करायला गेले होती, त्यांची किंमत ५ लाख कोटींच्या घरात गेली. तर Yahoo कंपनीचे दिवाळे निघून ही कंपनी अवघ्या ३५ हजार कोटींमध्ये आपला लिलाव करण्यास निघाली आहे. भरीस भर घातली ती या कंपनीच्या सीईओ मॅरीसा मेयर या बाईने.  २०१२ मधे सीईओ झालेल्या मेयर बाईंनी या कंपनीला बदल स्वीकारणारे अन ग्राहकांच्या मागणीचा विचार करून त्यानुसार आपले धोरण आखणारे नेतृत्वच दिले नाही. त्याचं कारणही तसच आहे. एखादी कंपनी बुडते तेव्हा तिच्या सीईओच्या खिशातून ती रक्कम वळती होते. पण, चतुर मेयर बाईंनी आपल्या खिश्याची केवळ ३ टक्के रक्कमच या  कंपनीशी जोडली त्यामुळे त्यांना ही कंपनी बुडाल्याचा अल्प भुर्दंड पडला.

            मोबाईल क्षेत्रात अशीच एक बाप कंपनी म्हणजे NOKIA.१९९४ मध्ये स्थापन झालेल्या या कंपनीची लोकप्रियता २१ व्या शतकाच्या पहिल्या दशकात एवढी शिगेला गेली होती की, या कंपनीचा मोबाईल बाळगणे ही अभिमानास्पदबाब वाटत असे. गँरटी का दुसरा नाम म्हणजे नोकिया मोबाईल अशी म्हणही प्रसिध्द झाली होती. मात्र बाजारात आलेल्या अन्य मोबाईल कंपन्यांनी ग्राहकांना उत्तमोत्तम ऑपरेटींग सिस्टीम उपलब्ध करून दिल्या आणि त्या कंपन्याकडे लोक वळले. नोकीया कंपनीने बदलाचे हे वारे न स्वीकाल्यामुळे ही कंपनी मागे पडली . आणि आज इतर कंपन्यांच्या तुलनेत नोकिया कंपनी फक्त नावाला उरली आहे.

            याच साखळीत आपणास कॅमेरा कंपनीतील एकेकाळी नावाजलेली आणि १९७५ मध्ये प्रथमच जगात डिजीटल कॅमेराचा प्रयोग करणारी कोडॅक कंपनी तिचाही दुर्देवाने विचार करावा लागतो.आजकाल मोबाईल मध्ये कॅमे-याचे फिचर असल्याने आता स्टिल कॅमेरा हा प्रत्येकांच्या हातात आला आहे. असे असले गुणात्मकदृष्टया स्टिल कॅमेराचे महत्व आजही कायम आहे. डिजीटल फोटोग्राफीचा शोध जगाला करून देणा-या कोडॅक कंपनीला अन्य कॅमेरा कंपन्यांनी केव्हांच मागे टाकले आहे. आणि डिजीटल फोटोग्राफीचा पाया घालणारी ही कंपनीचं आज काळानुसार बदल न स्वीकारल्यामुळे बाजारात नामशेस होते की काय असे चित्र निर्माण झाले आहे.        

                                                                      ०००००