सुई सुई मुंगी ….

स्वातंत्र्याची  पंचाहत्तरी  साजरी केल्यानंतरही आमच्या देशात त्यातल्या-त्यात शहरी भागात अंधश्रद्धा पाळली जात असेल तर हे दुर्देवी आहे. हा अनुभव इथे मांडताना सुरुवात करतो ते प्रत्यक्ष घडलेल्या प्रंसगापासूनच. दिवस मावळला अन् ‍ ऑफिस आटोपून मुक्कामाकडे जायला निघालो तेव्हा नागपुरातील दाभा परिसरातील दाभा चौकात आल्यावर लक्षात आलं की, आपल्या आवडत्या ब्रँडच्या पँटला एक छोटासा खोसा लागल्याने तो वापरणीतून बाहेर पडला आहे. तेव्हा, त्या पँटला छोटासा रफ्फु करण्याकामी साधन लागणार होतं ते ‘सुई व रिळ (धागा)’. मग जनरल स्टोअर्स धुंडाळली त्यात ‍पहिला दुकानदार म्हटला, ‘सुई तर नाही साहेब ! पण, धागा आहे.’, म्हटलं, द्या धागा पुढच्या दुकानातून सुई घेतो व धागा खरेदी झाला.

          पुढं एका मिनिमार्केट सदृष्य स्थळी गेलो तिथं चार जनरल स्टोअर्स होते. प्रत्येकाकडे गेलो तर एकच उत्तर समोर आल, ‘ सुई आहे पण आम्ही रात्री देत नाही ‍(विकत नाही)’. मी म्हटल असं का! तर ते म्हटले, ‘आप कही पर भी ट्राय करलो, रात में आपको सुई नही देगा कोई दुकानदार’. मग त्यातील एकाला आपसुकच विचारलं, तुम्हाला माहित आहे देशाला स्वतंत्र होऊन किती वर्ष झाली अन् तुम्ही अजूनही अंधश्रद्धा पाळता, तर ते महाशय म्हणाले, हमे ओ पता नही बाकी हम पढे लिखे नही उतना.

          सुरुवातीलाच असा हिरमोड झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर मग एक अगदी छोट सुपर मार्केट -कम-दुकान गाठलं तिथंही सर्च मोहिमेला काही यश नाही आलं . रात्री असे कोणी सुई देतील अस काही वाटत नाही पण पुढे काही दुकाने आहेत त्यात एकदा बघा असा डिसमूड करत हलका दिलासा  देवून त्यांनी मार्गदर्शन केलं. मग पुढील दुकान बघून आशा पल्लवीत झाल्या कारणही तस सज्जडच होत म्हणजे चक्क दुकानात  शीवन मशीन दिसून आल. आता म्हटल इथं तर शीवनकामासाठी लागणारं साहित्य सुई दोरा तर नक्कीच असेल. तोच काउंटरवर १६-१७ वर्षाचा मुलगा उभा ठाकला अन्‍ विचारता झाला काय पाहिजे. मग माझी मागणी धुडकावत  लावून म्हणाला सुई आहे पण नाही देत आम्ही रात्री. मग म्हटल देशाचे भवितव्य असणा-या तरुणाला काय वाटतं या रात्री सुई न देण्याच्या प्रकाराबद्दल तर तो मुलगा सालस पणे म्हणाला ही म्हातारी मंडळी विकू देत नाहीत सुई रात्री पण का ते आम्हाला अन् त्यांना नाही सांगता येत. आता असा प्रतिसाद पाहून पुढेही अपयश हाती लागेल असच वाटत असतानाही प्रयत्न सोडायचा नाही म्हणून परत पुढच्या दुकानात गेलो तर ‍तिथेही नकार घंटा अन् अनाहूत सल्ला पण आला की, आमच्या शेजरच्या दुकानात असेल पण ते नाही देणार रात्री सुई.

          आता मात्र, त्या परिसरातील हे शेवटच दुकान असल्यानं निराशेतही माझी उत्सुकता कायम होती. अशात त्या दुकानात गेलो अन् सकारात्मक उत्तर आलं, ‘हो आहे सुई, किती हव्यात’. तसा सुटकेचा सुस्कारा घेत पटा पटा पाच सुया खरेदी केल्या अन् त्या दुकानदाराला विचारलं, काहो सर्व दुकानदार सुई द्यायला नकार देताना तुम्ही कस धाडस केलं. अन् हे रात्री सुई न देण्याच्या भानगडीविषयी तुम्हाला काय वाटतं ? .तर ते म्हणाले, मी दुकानदार आहे अन् माल विकायलाच बसलोय आता दुस-या प्रश्नाच उत्तर अस की, ‘मुळात जुन्या काळी वीज नव्हती मग रात्री सुई दिल्यास ती पायात  रुतून इजा होईल म्हणून ती देत नसत’. आता चित्र बदललय अन् वीजही आलीये म्हणून दुकानदाराने रात्री सुई विक्री करायला काहीच हरकत नाही. मग हे एवढ सुंदर  उत्तर व त्याने माझ समाधान झाल्यानं त्यांना म्हटल आता  सुया खरेदीच कॉम्प्लीमेंट म्हणून मला चॉकलेट द्या . तिथून बाहेर पडलो अन् तसचं मनात अचानक शब्दांनी रुंजी घातली ती बालपणी ऐकलेल्या बडबडगित –कम-लोकगिताची ‘सुई सुई मुंगी भुई भुई ते…..’.    

            एक याला जोडून माहिती अशी की, काही भागात अजुनही  रात्री लोणी (हा स्वानुभव),दही,हळद,गुलाल या वस्तू देत नाहीत. त्याच्या मागील कारण मिमांसा शोधून तशीही पोस्ट करेल याच नोट वर थांबतो.

  संबंधीत लोकगीते

सुई सुई भुंगा भुई भुई ते पान सुपारी जीभ रंगते, येरे कुत्र्या आटा माटा घाटा खायाले स्त्रोत- श्री. प्रफुल खंडारे- अकोला

सुई सुई मुंगी भुई भुई ते मुंगी मुंगी माशी माशी ते माशी माशी कुत्याने खाल्ली कुत्याने पायजामा घातली  मुंगी मुंगी भुई भुई ते सुई सुई मुंगी भुई भुई ते   स्त्रोत-व्हॉट्स अप एआय